Kwetsbaarheid is geen zwakte

Wim Hendriks




Kwetsbaarheid is geen Zwakte
door: Bas van der Sijde (NNCZ-nieuwsbrief april 2016)

In maart overleed de oudste man van Nederland. Wim Hendriks was 107 jaar oud en zijn overlijden kwam eigenlijk onverwachts omdat hij nog heel kwiek was. Hij heeft altijd gesport. Tot zijn 90e heeft hij getennist. In 2012 kwam Hendriks in het nieuws toen hij op 103-jarige leeftijd zijn rijbewijs liet verlengen. Hij had altijd schadevrij gereden.

Op zijn 107e verjaardag woonde hij nog zelfstandig. Omstanders zeggen dat hij zijn ouderdom voor een groot deel te danken heeft aan matigheid. Hij at met mate, dronk met mate – af en toe een glas wijn bij het warme eten – en wandelde elke dag een blokje om. Hendriks had geen last van stress: ‘nooit gehad.’
Zelf zei hij over zijn ouderdom: ‘Eigenlijk is het helemaal geen verdienste. Het zit in de genen. Het is ook een kwestie van geluk om zo oud te worden, dat je een goed gestel hebt en dat je gezond kunt leven. Daar heb je zelf helemaal niet zo’n invloed op.’ Omdat Hendriks dacht dat het vooral door zijn genen kwam dat hij zo oud werd, heeft hij ver voor hij overleed aangegeven zijn hersenen ter beschikking van de wetenschap te stellen.
De nuchtere kijk van Hendriks spreekt mij wel aan. Onze samenleving kenmerkt zich door een aantal dominante waarden, zoals: vrijheid, autonomie, onafhankelijkheid, succesvol zijn, gezond zijn, actief zijn, jong en soepel zijn. Ik vind het fijn dat deze krachtig en vitale man ook eens zegt dat zijn gezondheid en succes niet alleen maar eigen verdienste is, maar ook gewoon een kwestie van geluk hebben. Wij lijken onze kwetsbaarheid weg te stoppen. Terwijl ik mensen tegenkom die bijvoorbeeld op hun 60e al hun rijbewijs hebben moeten inleveren omdat rijden niet vertrouwd meer was. Ik denk aan een man die nog maar wat graag een potje had willen tennissen, maar door de Parkinson is dat al jaren onmogelijk. De ‘zelfstandigheid-vrijheid-blijheid’ gaat voor veel mensen niet op.  Zij krijgen te maken met afhankelijkheid, onzekerheid, vermoeidheid en niet actief en succesvol kunnen zijn. Wie zal er niet kwiek en vrolijk 107 jaar willen worden?

De uitdaging in de ouderenzorg zit volgens mij in het op een andere manier met kwetsbaarheid om gaan. Natuurlijk moeten we blijven zoeken naar waar de vitaliteit zit, maar ook een vorm vinden om met de kwetsbaarheid om te gaan zonder mensen het gevoel te geven dat ze zwak zijn en falen in het leven. Wat is nou succesvol ouder worden? Het geluk van goeie genen te hebben? Of met MS, pijn, vermoeidheid en afhankelijkheid toch nog een leuke nieuwsgierige kijk op het leven kunnen hebben? En hoe zorgen we ervoor dat als er zorg nodig is, dat het leven niet alleen maar in het teken staat van zorg, maar dat er ook nog iets van aandacht is voor welzijn en zingeving? 
Oud worden is geen kunst, maar om zin in het leven te hebben, dat is een kunst! Wim Hendriks zag de relativiteit van het ouder worden wel in. Toen hij de oudste man van Nederland werd vroeg de lokale omroep wat hij ervan vond om de oudste van Nederland te zijn. Hendriks antwoordde: ‘Ik vind het niet zo best. Maar eentje moet het nu eenmaal zijn.’


Bron: Peter de Waard (2016). ‘Oudste man (107) stelt hersens ter beschikking’ Volkskrant 05-04-2016. 



                                 ‘Ouder worden is geen kunst, maar om
                               zin in het leven te hebben, dat is een kunst!’
  

Comments