Presentatie inspiratiecursiefjes

Presentatie Inspiratiecursiefjes                        

en overhandiging van eerste exemplaar aan mevrouw Greetje de Vries-Leggedoor
Door: Bas van der Sijde (mede namens Lineke Verkooijen)

Beste dames en heren,

Geachte mevrouw de Vries, eerste kamerlid, fractievoorzitter van CDA, voorzitter van de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, met in de portefeuille onder andere zorg en jeugdzorg en voorheen
lid van Gedeputeerde Staten van Drenthe,

Het is voor ons een eer dat wij het eerste exemplaar van het boekje ‘De nieuwe leidinggevende’ en andere Inspiratiecursiefjes aan u te moge overhandigen. Het is goed dat ervaringen uit de zorg gedeeld worden en ook in de politiek gehoord worden. Ik wil u kort iets zeggen over het ontstaan en de noodzaak van dit boekje en daar voor mij drie belangrijke noties uit delen.
Het is een boekje dat ik schreef samen met Lineke Verkooijen. Zij is als lector
Klantenperspectief in Ondersteuning en Zorg verbonden aan Windesheim Flevoland te Almere en tevens directeur van het onderzoek- en adviesbureau Verkooijen&Beima dat zich oa gespecialiseerd heeft in de Ondersteuning Eigen Regievoering. Zij bedacht als eerste auteur de opzet van dit boekje in vorm van korte en kernachtige cursiefjes (in de stijl van Simon Carmiggelt).  


Dit boekje is het derde deel uit een serie dat tijdens onze Passie voor Zorg-congressen verscheen. Een serie die een bijdrage wil leveren aan de humanisering van de (ouderen)zorg. In het eerste boekje met Zorgcursiefjes kwamen mensen aan het woord die structureel afhankelijk zijn van zorg. In het tweede boekje met Passiecursiefjes vertelden medewerkers en vrijwilligers uit de ouderenzorg over hun ervaringen en hun passie voor de zorg. In dit derde boekje – dat kon natuurlijk niet uitblijven – komen managers en leidinggevenden aan het woord. Zij geven antwoord op de vraag:

‘Wat is volgens u de opdracht voor een leidinggevende in relatie tot ‘het nieuwe zorgen’ dat gericht is op participatie in de samenleving? En wat inspireert u hierbij?’

 

Natuurlijk hebben Lineke en ik in onze gesprekken met leidinggevenden en managers gemerkt dat wij hen met deze vraag best wel overvielen, maar aan alles was te merken dat leidinggevende en managers de zorg een warm hart toe dragen en daar ook passievolle ideeën over hebben. Het was boeiend hoe openhartig sommige leidinggevende en managers hun eigen zoekproces en worstelingen met ons deelden.

Het valt niet altijd mee om mooie beleidsplannen om te zetten naar de (vaak) weerbarstige praktijk. Dat vraagt om passie en overtuigingskracht, doorzettingsvermogen, maar ook om zelfreflectie, tekortkomingen toegeven, durven falen en daaruit weer conclusies trekken. Het betreft dus een ontdekkingstocht – en laat dat nu precies de titel zijn van het verhaaltje wat ik hier wil voordragen:

Ontdekkingstocht
Operationeel leidinggevende, 55 jaar, vrouw

“Ik kom zelf uit het ziekenhuiswezen.
Dat is hele korte en tijdelijke zorg
waarna iemand weer naar huis gaat.
In de ouderenzorg merkte ik

dat we heel veel dingen van mensen overnamen.

Als teamleider vind ik het belangrijk te kijken
naar wat iemand wil en kan.

Wat zijn gewoontes van die klant?

en wat wil hij graag gedaan zien.

Het gaat om zoeken naar mogelijkheden.

Het is niet dat wij alles moeten overnemen,

maar dat je samen met de cliënt en familie kijkt naar mogelijkheden.

Het is niet meer van ‘Opa, blijft u maar zitten wij doen het wel’

maar: ‘Wat verwacht u van ons?’

Samen kijken naar wat iemand gewend is en wat mogelijk is.

Dat een bewoner als ie bepaalde hobby’s of activiteiten heeft

dat ie die zoveel mogelijk kan blijven doen

en dat je de zorg daaromheen plant.

En ook dat je kijkt en afstemt met mantelzorg.

Een belangrijke taak voor mij is medewerkers bewust te laten zijn

van wat ze doen en zeggen.

Ik zeg altijd: ‘Je bent wel te gast op een appartement, het is de woonomgeving van de mensen, die daar zichzelf moeten kunnen zijn.’

Je bent te gast.

Dus ga zorgvuldig met dingen om.

Dus ook de vraag stellen: doe ik wat u bedoelt?

Ik vind het heel belangrijk dat medewerkers
een soort ontdekkingstocht aangaan.

Natuurlijk geef ik ook feedback,

maar ik wil ook dat ze naar zichzelf en elkaar kijken hoe ze werken.

We bespreken bijvoorbeeld in het teamoverleg

een casus van waar we tegenaan lopen.

We zoeken dan gezamenlijk naar hoe we met een situatie omgaan.

Ik geef dan richting en stel dan uiteindelijk vast hoe we te werk gaan.

De contactmomenten, welke ondersteuning en dergelijke.

Het kan best zijn dat het na verloop van tijd toch weer anders moet,

maar dat doen we dan ook weer in overleg met de cliënt.


Mevrouw de Vries, u moet als Eerste Kamerlid deze zoek- en ontdekkingstocht herkennen. Er zijn niet altijd pasklare antwoorden voor vragen of problemen die we in de praktijk tegenkomen. De zorg (of organisatie van de zorg?) vraagt om steeds opnieuw afstemmen met de zorgvrager / de cliënt / de klant (zoals we steeds vaker zeggen), de zorgvrager die in eerste instantie medemens is (en onderschat de waarde en noodzaak van familie/mantelzorg niet). Het is een interessant boekje geworden, waar veel over te zeggen en te bediscussiëren is. Dit zijn voor mij de drie belangrijkste noties:

Notie 1. Aandacht voor mensen is het belangrijkst
Eigen regievoering en welbevinden hebben de hoogste prioriteit in de zorg voor ons ouder wordende medemens, maar de zorgvrager en zijn naasten en de maatschappij moeten ook zelf actief participeren over de vraag hoe de eigen regie te behouden en het welbevinden te bevorderen. We kunnen en mogen niet alle zorg op ons nemen of zomaar overnemen. We moeten samen met cliënt en diens familie/mantelzorg de zorg organiseren.

Notie 2. Omgaan met veranderingen
Leidinggevenden en managers zijn er zich goed van doordrongen dat de tijden veranderd zijn, dat veel zaken anders geregeld en aangestuurd moeten worden, maar ook dat we kwaliteit en efficiëntie met die veranderingen kunnen verbeteren (tijd en kosten besparen).

Notie 3. Zoeken
Het nieuwe zorgen is een ‘ontdekkingstocht’ die we met elkaar moeten aangaan, waarbij medewerkers in zorg- en welzijnswerk, managers (en politici) ook kritisch naar zichzelf moeten kijken…

En leidinggevenden moeten daarbij meer vertrouwen geven aan hun medewerkers en meer vertrouwen hebben in diens professionaliteit.  Zoals een leidinggevende van een woonzorgcentrum zei: ‘Het nieuwe zorgen geldt misschien ook wel voor leidinggevenden. We moeten [als leidinggevende] niet voor de medewerkers gaan zorgen, maar er voor zorgen dat zij dit zelf kunnen ontwikkelen. Wij moeten ook dingen loslaten.

Beste mevrouw de Vries,
Humane ouderenzorg en aandacht voor het welzijn van de ouderwordende medemens, dat is waar wij ons voor willen blijven inzetten. Met de genoemde 3 noties zou ik u graag dit eerste exemplaar van ‘De nieuwe leidinggevende’ willen overhandigen: om onze passie voor zorg te delen en een politieke compagnon te vinden om de passie voor zorg èn welzijn boven water te houden.

We overhandigen het boekje met passiebloemenzaadjes. Zodat  Passie gezaaid kan worden in Den Haag en ook daar tot bloei kan komen. Want waar zouden we ook zijn zonder Passie, Passie voor Zorg… Hierbij overhandig ik het eerste exemplaar van het boekje ‘De nieuwe leidinggeven’ en andere zorgcursiefjes.
 
 
 
 
 
Comments